“Ik identificeerde me met dit persoonlijk verhaal,” zegt producent en regisseur Lee Daniels, “want ik kende alle personages. Maar toen ik met een financier sprak zei hij dat hij het gevoel kreeg pornografie te lezen”. De verfilming van dichteres Sapphire’s controversiële – want snoeihard realistische – roman ‘Push’ had vele voeten in de aarde. Na een triomfantelijke Sundance-première werden Precious én actrices Mo’Nique en Gabourey Sidibe echter overladen met lof en prijzen in Cannes, Deauville en Toronto. De Amerikaanse pers deelde het enthousiasme van ‘opinion leaders’ Oprah Winfrey en Tyler Perry, al zagen sommigen een weinig flatterend en te clichématig beeld van ‘de zwarten’. Dit steenhard maar steengoed drama laat niemand onverschillig.
“Er zijn overeenkomsten tussen wat illusionisten doen en hoe filmmakers werken,” stelt Christopher Nolan, “vooral in het vrijgeven van informatie en het betrekken van de toeschouwer via een p.o.v.”. The Prestige tovert met goocheltrucs en -technieken “voor de ogen van het publiek”.
“Ik begon aan La Princesse de Montpensier alsof het mijn eerste film was,” stelt Bertrand Tavernier, “sinds L627 tracht ik telkens opnieuw een eerste film te maken”. Een ‘eerste film’ die verschilt van de vorige – het Amerikaans getinte In the Electric Mist – en inspeelt op het verlangen van de cineast van Coup de Torchon “om een film te maken die heel erg Frans is in zijn behandeling van gevoelens, zijn verhouding met de geschiedenis, zijn taal, zijn decors en zijn cultuur. Ik wou de 16de eeuw absorberen zoals ik me had laten doordringen van James Lee Burke’s Louisiana”. In Cannes kon niet iedereen zijn Madame de Lafayette-adaptatie smaken, maar Tavernier slaagt er met dit historisch passioneel drama wel in om emoties te vatten. Via licht, muziek, dialogen en acteurs.
“When the legend becomes fact, print the legend” zegt een journalist in John Fords The Man Who Shot Liberty Valance wanneer hij zijn nota’s in het vuur smijt in het besef dat het imago van een senator gebaseerd is op een mythe. Dat deed documentairemaker Matthew Heineman met Marie Colvin, de iconische oorlogscorrespondente-met-het-ooglapje, in zijn genietbare biopic A Private War.
“Mensen verdwijnen dagelijks” zegt ‘het meisje’. “Telkens ze de kamer verlaten” antwoordt David Locke. En: “Ik was iemand anders maar ik heb hem ingeruild.” Maria Schneider en Jack Nicholson zijn verveelde en vermoeide zielsverwanten die vruchteloos zoeken naar een avontuurlijke vluchtweg in Professione: Reporter, Michelangelo Antonioni’s laatste meesterwerk uit zijn internationale periode.
Een historisch Hollywooddrama dat draait rond een episch liefdesverhaal is niet zo uitzonderlijk. Dat de amoureuze passies oplaaien in de context van de volkerenmoord op de Armeniërs tijdens de laatste dagen van het Ottoromaanse Rijk is wèl ongewoon. De Ierse ‘genocidespecialist’ Terry George (Hotel Rwanda) heeft met The Promise dit omstreden stuk geschiedenis boeiend verfilmd. Om meteen van antwoord te worden gediend door The Ottoman Lieutenant, een in Turkse propaganda gedrenkt oorlogsdrama van Joseph Ruben (Sleeping with the Enemy).
Van onderstroom evolueerde ‘Black Lives Matter’ in het Trump tijdperk tot een centraal thema van de Amerikaanse cinema. In haar door Lena Waithe geschreven debuut Queen & Slim vertelt Melina Matsoukas het tragische verhaal van een Afro-Amerikaans koppel dat op de vlucht slaat na een fataal afgelopen confrontatie met een blanke racistische politieman.
Wie schrijver wil worden, heeft het de eerste honderd jaar nogal moeilijk, wil een boutade. En nog: een ongelukkige jeugd is een goudmijn voor een schrijver. Een kwinkslag evoceert telkens de driehoek creatie-pijn-roem die verbonden wordt met literaire activiteit. Ook in Quills, een ernstige klucht met een hoog grand guignol gehalte, wordt schrijven gelinkt aan lijden. Regisseur Philip Kaufman en scenarist Doug Wright voeren de markies de Sade op als een dwangmatig schrijver di e inspiratie vindt in onderdrukking.
Na De Oost behandelt ook Quo Vadis, Aida? een Nederlands trauma. Maar Jasmila Žbanić bekijkt de tragische gebeurtenissen van Srebrenica door de ogen van een Bosnische tolk.
Kleurrijk, levendig, menselijk. Zo kan je het oeuvre van Jonathan Demme omschrijven, een cineast die vrolijk documentaires met fictiefilms afwisselt, kleine ‘indies’ met blockbusters. In het psychodrama Rachel Getting Married, Demme’s ode aan Robert Altmans A Wedding, treedt een andere rode draad nadrukkelijk op het voorplan: muziek. Met authentieke intensiteit vat Demme via het portret van een disfunctionele familie de ‘beat’ van het moderne Amerika. In afwachting van Neil Young Trunk Show een zoveelste bewijs van zijn liefde voor muziek en film.
