Klassieke vertelstructuren vernietigen en cinema omtoveren in een zintuigelijke ervaring “helpt de puzzel van het leven oplossen” wist Nicolas Roeg.  Film Fest Gent duikt in zijn labyrintisch oeuvre.

Angst is weer helemaal terug in de filmwereld en dreigt cinema te herleiden tot conformistisch ‘kauwgom voor de ogen’. Gelukkig zijn er nog filmmakers die risico’s durven nemen. De iconische Amerikaanse actrice Theresa Russell herinnert ons er aan hoe krachtig de roekeloze en visionaire films van Nicolas Roeg waren.

Afscheid nam David Lynch al via een John Ford cameo in Spielbergs ‘The Fabelmans’. Met de dood van de grootste Amerikaanse surrealistische filmmaker dringt het besef door dat we geen nieuwe wonderlijke nachtmerries van deze dromer meer zullen ontdekken. Gelukkig blijft zijn uniek filmoeuvre te herbeleven. ‘Lynch/Oz’ zet ons op weg.

In de jaren zestig en zeventig gold Nagisa Ôshima als de Godard van het Oosten. De Japanse filmmaker was immers tegelijk toonaangevend, experimenteel én taboedoorbrekend. Nu doet zijn naam nog weinig belletjes rinkelen. Gelukkig zorgt de Franse verdeler Carlotta voor een spectaculaire dvd-release van Ôshima’s schandaalsucces ‘L’empire des sens’ en pakt onze CINEMATEK uit met een stevige retrospectieve.

Drie gerestaureerde films in de betere Belgische filmzalen. Een docu-portret, retrospectief en tentoonstelling in Nederland. Plus een boek in vier talen. Deze filmzomer wordt niet die van de Amerikaanse blockbuster maar wèl van Werner Herzog, Duitslands belangrijkste naoorlogse cineast. De tachtigjarige radicale filmmaker met de unieke popculturele status blijft hyperactief zoeken naar ongeziene beelden en ‘ecstatic truth’, het thema van de Eye expo. “Ik pas feiten zodanig aan dat ze meer lijken op waarheid dan op realiteit.”

Met de camera in de hand legde de Chileense documentairemaker Patricio Guzmán zowel de sociale omwenteling van verkozen president Salvador Allende als de 11 september 1973 staatsgreep van militaire dictator Augusto Pinochet vast. De Chileense tragedie zou de rode draad door zijn oeuvre blijven. Met woede, pijn, verdriet en nostalgie als ondertoon. In ‘Mi País Imaginario’ komen voor het eerst opnieuw hoop en rebelse dromen in beeld.

Tachtig werd hij op 5 september. Werner Herzog. Legendarisch filmmaker. Dichter. Filosoof. Levenskunstenaar. Operaregisseur. Schrijver. Avonturier. Hypnotiseur. ‘Larger than life’ figuur én verhalenverteller. Zijn verjaardag wordt gevierd met het oorlogsverhaal ‘Het schemeren van de wereld’ en de memoires ‘Ieder voor zich en God tegen allen’. Avonturen gedrenkt in poëzie.

Bij leven werd grootmeester Akira Kurosawa in eigen land nooit de populairste filmregisseur. Internationaal was (en blijft) hij echter de bekendste Japanse cineast. Een ‘sensei’ in de ogen van filmmakers en -liefhebbers en iemand die Japanse cinema in het Westen op de kaart zette. Van 16 september tot 19 november vertoont CINEMATEK uitzonderlijk zijn volledige oeuvre, aangevuld met door Kurosawa geïnspireerde films en remakes.

Tijdens de maand juni loopt in CINEMATEK een tentoonstelling en filmretrospectieve gewijd aan Günter Peter Straschek. Deze Oostenrijkse cineast, criticus en historicus was in de sixties een sleutelfiguur van de Berlijnse protestbeweging en groeide uit tot expert op het vlak van de geschiedenis van de Duitse migranten in Hollywood. Zijn militante kortfilms en documentaire reeks ‘Filmemigration aus Nazideutschland’ bleven jarenlang onzichtbaar. Ze worden nu geduid via archiefmateriaal en de vertoning van klassiekers van o.m. Fritz Lang, Ernst Lubitsch en Douglas Sirk.

Omstreden figuren die na hun dood in de vergetelheid belanden worden zelden museumwaardig geacht. CINEMATEK Brussel verrast aangenaam door een Expo te wijden aan Günter Peter Straschek, de Oostenrijkse cineast, criticus en historicus die niet enkel politiek actief was in de protestbeweging van 1968 maar ook uitgroeide tot een expert op het vlak van ‘filmemigratie uit nazi-Duitsland’.