“Ik herkende de soldaten die ik in Vietnam zag toen ik er een documentaire draaide,” zegt regisseur John Irvin in een bonusdoc, “de personages van Jim Carabatsos’ script waren driedimensionaal en het verhaal toonde hoe jonge mannen zich in een gevechtszone ècht gedragen”. Hamburger Hill stond bij zijn release eind jaren 80 in de schaduw van Platoon en Full Metal Jacket. Ten onrechte
want dit hyperrealistisch menselijk oorlogsdrama is een emotionele mokerslag.
Een masterclass in subtiel acteren, zo zou je het zich in België afspelende Hannah kunnen noemen. Lesgeefster is de onlangs ook al in Red Sparrow sublieme Charlotte Rampling. Regisseur is Andrea Pallaoro, de Italiaanse maker van de studie van wanhoop en vervreemding Medeas, die andermaal een donkere film aflevert waarin minimalisme en miserabilisme verstrengelen.
De eigen ruiten ingooien lijkt een specialiteit van Robert Schwentke. De Duitse regisseur van Tattoo, die na dertien jaar Hollywood (Flightplan, Divergent) terugkeert naar eigen land, verknoeide de actiefilm RED door een ridicuul ‘grappig’ slot en ook Der Hauptmann haalt hij onderuit met een epiloog die de illusie vernietigt en het oorlogsdrama herleidt tot een soort verborgen camera grap. Een didactische grap want de verwijzing naar de experimenten die Stanley Milgram voerde naar de relatie tussen macht en gehoorzaamheid is overduidelijk bedoeld om een parallel te trekken tussen historische bloeddorstigheid en hedendaagse apathie. Maar humor en theatraliteit houden daarbij de realiteit – zowel het tijdsgewricht als de maatschappelijke machtsstructuren – uit beeld.
“This is a lonely country and people die of loneliness as surely as they die of cancer,” zei Michael Cimino (1939-2016), “but I also know that in every friendship there’s the potential for destructiveness as well as nourishment”. De Amerikaanse cineast was zowat de Erich von Stroheim van zijn tijd, een eenzaam filmmaker uitgespuwd door zijn industrie en een immens talent met een te beperkte filmografie. “Het duurde lang voor ik kon zeggen ‘ik ben fier op die film'”, gaf Cimino toe, “en ik ben fier op Heaven’s Gate. Ik had de film niet beter kunnen maken. Geen excuses, geen spijt”. Of anders geformuleerd: “Ik neem de volledige verantwoordelijkheid en alle andere vragen worden beantwoord door de film zelf”. Bij de dood van dit eenzaam genie gaan we even terug in de tijd. Meer bepaald naar 1981 en onze recensie van Heaven’s Gate in het filmtijdschrift ‘Andere Sinema’:
“Na 60 afwijzingen door literaire agenten in twee jaar tijd dacht ik niet dat mijn boek ooit een film zou worden,” zei schrijfster Katherine Stockett tijdens het festival van Deauville. Haar beste vriend Tate Taylor geloofde in The Help lang voor het boek met 2 miljoen verkochte exemplaren een bestseller werd. Het box office succes van de film bewees zijn gelijk, “dit verhaal is zo authentiek, menselijk en herkenbaar dat het wel moest aanslaan”.
“A love story” lezen we op de filmposter van Spike Jonze’s Oscargenomineerde romantisch sprookje Her. De vierde film van de maker van Being John Malkovich, Adaptation en Where the Wild Things Are speelt in een nabije toekomst waar de welvaart hoog is en de ecologische voetdruk van stedelingen klein.
“Wanneer ik een kat ben, kan ik dan kattenbrokken eten” vraagt een meisje aan het einde van Les Herbes Folles. Vijftig jaar na de cinematografische atoombom Hiroshima mon amour – voor Eric Rohmer “de eerste moderne film van de geluidscinema” – verrast de 87-jarige Resnais met een speelse romantische fantasie over een ‘amour fou’, een door stemmen geritmeerd absurd verhaal dat André Bretons surrealisme verstrengelt met Hollywoodmelodramatiek. De oude meester blijft vernieuwende, moderne films maken.
In de geglobaliseerde wereld van Hereafter worden drie levens gedefinieerd door een confrontatie met de dood. Waarbij de vraag naar het bestaan van een hiernamaals overschaduwd wordt door andere vragen. Hoe verwerk je een bijna-dood-ervaring? Hoe leef je met een verlies? “We weten niet wat er aan de andere kant is,” zegt Clint Eastwood nuchter, “maar aan deze kant is het finaal”. De emoties van het leven boeien hem meer dan ideeën over de dood.
Na lyrische filmgedichten (The Thin Red Line, The Tree of Life) en experimentele essays (To the Wonder, Knight of Cups, Voyage of Time, Song to Song) knoopt Badlands cineast Terrence Malick weer aan met narratieve cinema. A Hidden Life laat in een met Days of Heaven verwant agrarisch universum nazi terreur botsen met harmonie, liefde en morele principes.
In haar lichtjaren van Chocolat verwijderde bevreemdende én hypnotiserende sciencefiction uitstap High Life stuurt de Franse cineaste Claire Denis Robert Pattinson en Juliette Binoche op een odyssee zonder retour kansen. Een hallucinant en visceraal genre avontuur dat gedoemde outcasts in de ruimte de grenzen van menselijkheid laat ontdekken.
