Toen hij in 2017 Rodin maakte werd Jacques Doillon respectvol benaderd. Het is echter ooit anders geweest voor de regisseur van Carrément à l’Ouest en Ponette. Nadat hij in 1979 met La drôlesse nog gold als een beloftevol jong filmmaker, werd hij in 1984 uitgespuwd voor het door Jane Birkin en Maruschka Detmers gedragen La Pirate. Birkin zakte toen speciaal naar Brussel af om ‘haar’ film passioneel te verdedigen. Tevergeefs want de film flopte. In het filmtijdschrift Andere Sinema schreven we een portret van een man die we zijn blijven volgen in zijn verdere carrière.
Met zijn mateloos engagement en zijn felle stellingnamen groeide Spike Lee in Amerika uit tot een cultureel icoon. De films van de even omstreden als onderschatte cineast stellen het beeld van Afro-Amerikanen bij en herschrijven de Amerikaanse geschiedenis. Van She’s Gotta Have It over Do the Right Thing en When the Levees Broke tot BlacKkKlansman.
Superfeestje! Na Avengers: Infinity War en Ant-Man and the Wasp telt Marvels Cinematic Universe 20 films. Voeg daar nog negen tv-series aan toe en je bent, mits voldoende tijd en energie, vertrokken voor een supersessie zwelgkijken. Een onderdompeling in de gedeelde wereld en waarden van Amerikaanse superhelden. Moderne sprookjes voor jong en oud.
De 92-jarige Franse cineast en Holocaust-historicus Claude Lanzmann stierf op donderdag 5 juli. Een dag na de release van zijn laatste documentaire ‘Les Quatre Soeurs’, een vierluik met getuigenissen van nazislachtoffers. Vier aangrijpende monologen die Lanzmann puurde uit de interviews die hij maakte voor ‘Shoah’, zijn in 1985 uitgebrachte definitieve documentaire over de Holocaust. “Ik dood nazi’s met mijn camera” zei de man die het onvoorstelbare in beeld bracht en de nazi genocide in ons collectieve geheugen verankerde.
“Films zijn enkel leuk wanneer ze met vuur spelen” wist Billy Wilder. Maar ook “wanneer je mensen de waarheid vertelt, wees dan grappig of ze doden je.” Met schaamteloze brutaliteit én humor fileerde de legendarische scenarioschrijver en Hollywoodregisseur het Amerika van de 20ste eeuw. Onze Blu-ray oogst illustreert zijn weergaloze veelzijdigheid.
“Een brein vol scheermesjes en een hart vol schaamteloze brutaliteit”. Zo omschreef William Holden de regisseur-scenarist van Double Indemnity, Sunset Boulevard en Some Like it Hot. Billy Wilder bezat de reputatie van grapjas en cynicus die flirtte met het vulgaire. Achter dat vals beeld schuilt een verhalenverteller die met een cocktail van humor, provocatie, bitterheid en tederheid tekende voor morele en romantische films (“Ik maak geen cinema, ik maak films”). Een legendarisch filmmaker die populaire klassiekers afwisselde met commerciële flops, zes Oscars kreeg maar ook onder kritiek werd bedolven. De BILLY WILDER COLLECTION (MGM) bundelt het latere werk van deze complexe ‘auteur’. Acht parels, van Witness for the Prosecution (1957) tot Avanti! (1972).
John Huston cultiveerde zelf het imago van picareske avonturier dat hem tot een onderschat regisseur van ondergewaardeerde films maakte. Twee vergeten Fox producties bewijzen dat de man die geen auteur wou zijn er wel een was.
Frankrijk had vijftig jaar geleden mei ’68 en Nouvelle Vague, Tsjechoslowakije een Praagse Lente en Nová Vlna. Die ‘nieuwe golf’ leverde experimentele, poëtisch-realistische cinema op. Filmmakers als Jiří Menzel, Věra Chytilová en Miloš Forman profiteerden van hervormingen van het Dubček regime tot een Russische inval hun vrijheden terugschroefde.
De rebelse Franse cineasten en cinefielen die Godard, Truffaut & co inspireerden om tijdens mei ’68 de gordijnen in Cannes dicht te trekken waren gefascineerd door klassieke, conservatieve Hollywood filmmakers zoals John Ford, Howard Hawks en Alfred Hitchcock. Omgekeerd zagen jonge Amerikanen in de films en het activisme van de Europeanen een vrijheid die hun verlangen versterkte om het Hollywoodjuk af te werpen. Het post-68 tijdperk werd dat van New Hollywood en Black Cinema. Tot Star Wars de rebellie dood knuffelde met optimisme.
De Parijse ‘evenementen’ van mei ’68 stonden symbool voor een turbulent tijdsgewricht beheerst door wereldwijd verzet tegen een versleten ‘oude’ orde. Vijftig jaar later wordt de rebellie weggezet als een mislukte utopie en een louter Frans fenomeen. Hoog tijd om via beelden in de geest van toen te duiken. Want ’68 blijft een permanente inspiratiebron.
