Heel wat filmmakers zijn vaklui. Een flink aantal van hen mag zich ook auteur noemen. Maar slechts een handvol bouwde een oeuvre en een reputatie op die het medium oversteeg: John Ford, Alfred Hitchcock en Stanley Kubrick. Van deze iconen was Stanley Kubrick de meest controversiële. Eén van zijn belangrijkste verdedigers was en is Jan Harlan. Stanley Kubrick’s schoonbroer werkte sinds 1969 als regie-assistent en uitvoerend producent mee aan A Clockwork Orange, Barry Lyndon, The Shining, Full Metal Jacket en Eyes Wide Shut. Na het overlijden van Kubrick debuteerde hij als filmmaker met de ‘labor of love’ Stanley Kubrick: A Life in Pictures.
“Gentlemen, you can’t fight in here! This is the War Room” zegt president Merkin Muffley in Dr. Strangelove, or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb, Stanley Kubricks hilarische Koude Oorlogssatire uit 1964. “Seen after 30 years, ‘Dr. Strangelove’ seems remarkably fresh and undated – a clear-eyed, irreverant, dangerous satire,” zou criticus Roger Ebert in de jaren ’90 schrijven, “if movies of this irreverence, intelligence and savagery were still being made, the world would seem a younger place.” Zelf herontdekten we Kubricks meesterwerk toen we net voor de millenniumwissel een Columbia-videocollectie recenseerden voor Film en Televisie. Hierbij het stuk, hopelijk even ‘fris’ als de film ook nu nog is.
“If you ladies leave my island, if you survive recruit training, you will be a weapon. You will be a minister of death praying for war.” Aldus de drilsergeant in Stanley Kubrick in Engeland gedraaide Vietnamfilm Full Metal Jacket. Een sterke film vonden we in 1987 toen Kubrick zeven jaar na The Shining nog eens plaatsnam in de regiestoel.
Eyes Wide Shut-regisseur Stanley Kubrick was een cineast die streefde naar het onmogelijke: het realiseren van de perfecte film en het creëren van de ideale kijkervaring. Twee dingen die in de visie van Kubrick organisch verbonden waren: ‘laten zien’ en ’kijken’ vielen voor hem volledig samen. Net als directe cinema en onbemiddeld kijkplezier. Stanley Kubrick trachtte daarom een soort filmische ‘onbevlekte ontvangenis’ te ontwikkelen. Waarbij filmmaker en -kijker een illusoire maagdelijkheid bezaten.
A.I. is een vreemde film. Het is een sprookje met hoog Pinocchio-gehalte maar richt zich tot volwassenen met morele vragen over kunstmatige intelligentie en emotieloze menselijkheid. Het is een meeslepende Odyssee van een robotjongen die liefde geeft en een moeder zoekt, enigszins gestremd door een episodische structuur en toonverschuivingen. En het is een visueel verteld verhaal dat zowel warm (schrijnende emoties: liefde, angst, trouw) als koel (dystopisch wereldbeeld: gruwel, aflopende beschaving) is.
In 1968 liet Stanley Kubrick (1928-1999) met het enigmatische 2001: A Space Odyssey zijn absoluut meesterwerk los op de mensheid. Een filmmijlpaal die cinema in het algemeen en sciencefiction in het bijzonder grondig veranderde. In een lijvig een prestigieus boek wordt uit de doeken gedaan hoe dit meesterwerk ontstond.
Stanley Kubrick geloofde al heel snel in dvd. De meester zag het als een uitstekend middel om zijn films te tonen zoals hij ze in zijn geest ontworpen had. Daarbij had dvd in zijn ogen drie sterke troeven. Ten eerste, door het omzeilen van het dubbing-probleem komt de taal (cruciaal in zijn films) volledig tot haar recht. Ten tweede, het geluid kan worden verbeterd wat de auditieve kracht en het muzikale karakter van zijn films versterkt. En ten derde, de beeldkwaliteit kan worden geoptimaliseerd. Met deze mogelijkheden in gedachte werd THE STANLEY KUBRICK COLLECTION (Warner & Columbia) samengesteld.
Onder impuls van Stanley Kubricks schoonbroer Jan Harlan werden vijf klassiekers opnieuw op dvd uitgebracht. De doublediscversies in deze ‘Special Edition Collection’ bevatten hoogstaand bonusmateriaal dat het enigma Kubrick helpt ontsluieren. Een must voor fans én kenners.
Leuven, Parijs, Praag, San Francisco. In het woelige jaar 1968 lagen de utopieën voor het grijpen. Die op de snijlijn van rebellie en droom balancerende tijdsgeest verklaart voor een stuk waarom de technologische utopie van Stanley Kubricks 2001: A Space Odyssey aansloeg bij het grote publiek. Terwijl de première van het ruimte-epos in april ’68 toch een catastrofe was (zelfs medewerkers van productiefirma MGM verlieten bij drommen de zaal) en toonaangevende critici vernietigend reageerden.
Met zijn op de
animatiefestivals van Annecy en Brussel bekroonde debuut Funan
vertelt Denis Do via het kleine verhaal van een Cambodjaans gezin het
grote verhaal van de Rode Khmer periode. “Het is een pijnlijk
persoonlijk verhaal.”