jan 7, 2016 // by Ivo De Kock // actueel, genre, sciencefiction, thema // Reacties uitgeschakeld voor Sciencefiction van Metropolis tot Terminator Genisys: Mens, machine en de transformatie van cinema
TERMINATOR GENISYS: Artificiële intelligentie en het einde van de mensheid
Terwijl onder meer Stephen Hawking, Noam Chomsky en (professor robotica) Noel Sharkey waarschuwen voor het gevaar van autonome wapensystemen (‘killer robots’), mengen ook filmmakers zich in het debat. Chappie, Terminator Genisys en Ex-Machina plaatsen begrippen zoals ‘artificiële intelligentie’ en ’technologische singulariteit’ mee op de agenda. Tegelijk zeggen ze ook iets over de stand der dingen op filmvlak.
‘Naar de sterren’ is de letterlijke betekenis van ‘Ad Astra‘ “maar de echte regel is ‘Per aspera ad astra‘,” zegt James Gray in de making of van specialist Laurent Bouzereau, “dat je kunt vertalen als ‘door ontbering naar de sterren’.” Het geeft aan waar de regisseur van We own the night en The Immigrant de klemtoon legt. Ad Astra is een ruimte epos waar sprake is van een zoektocht naar buitenaards leven maar waar de ene missie de andere verbergt.
“Ik heb één angst,” zegt M. Night Shyamalan, “dat mijn films, die steeds vermomd zijn als summer movies en veel blockbuster-elementen bevatten, verkeerd bekeken zullen worden, dat men niet zal zien wat ze zijn”. De scenarist-regisseur flirt ook bij After Earth weer met het misverstand. Het lijkt apocalyptische sciencefiction maar eigenlijk is het een intimistisch drama, opgebouwd rond Will Smith en zijn zoon, dat nauwer verwant is met slow cinema dan met aktiespektakel.
Rosa Salazar stars as Alita in Twentieth Century Fox’s ALITA: BATTLE ANGEL.
Speelse actiecinema. Dat is, van El Mariachi over Planet Terror tot Machete Kills, de specialiteit van Robert Rodriguez. Bovendien heeft hij ook een boontje voor manga. Vandaar dat zijn vriend James Cameron aan Rodriguez dacht toen zijn Avatar franchise hem verhinderde Alita: Battle Angel te maken. Het levert een brok emotionele, kinetische cinema op.
Annihilation from Paramount Pictures and Skydance.
Na het cerebrale Ex Machina heeft de jonge Britse sciencefiction meester Alex Garland met het emotionele en karaktergedreven Annihilation een boekverfilming gemaakt die onder je huid kruipt. Een staaltje verontrustende cinema verwant met Solaris èn Stalker. Met dank aan een bevreemdende, angstaanjagende sfeer. De industrie wist er geen raad mee.
In Denis Villeneuve’s emotionele sciencefiction prent Arrival wordt een vertaalster opgetrommeld om de taal van buitenaardse bezoekers te decoderen. Kwestie van een antwoord te vinden op dé vraag die angstige aardbewoners bezighoudt: “What’s your purpose on earth?“.
Na twee ernstige grote mensen films, Lincoln en Bridge of Spies, keert Hollywood gigant Steven Spielberg met de Roald Dahl verfilming The BFG (De GVR) terug naar een jong publiek en het kind in zichzelf.
“Ik heb goden zien vliegen. Ik heb mensen wapens zien maken die ik me zelfs niet kon voorstellen. Ik heb buitenaardse wezens uit de lucht zien vallen. Maar iets zoals dit zag ik nog nooit.” Zegt Everett K. Ross (Martin Freeman), de gedesoriënteerde blanke C.I.A. agent die bewonderend reageert wanneer hij in Black Panther (2018) kennismaakt met een zwart Eldorado, het fictieve Afrikaanse land Wakanda. Ross is het kind in een snoepwinkel, dolblij wanneer hij uiteindelijk de kans krijgt om zèlf actieheld te spelen, én de toeschouwer in de film. Iemand die geacht wordt te genieten van popcorn voor de ogen (een indrukwekkend spektakel én universum) en van het gevoel getuige te zijn geweest van een heus evenement.
In 1982 leek Blade Runner niet voorbestemd om een cultklassieker te worden. Ondanks de visuele kracht van deze grimmige Philip K. Dick-verfilming. Ridley Scotts dystopische sciencefictionfilm flopte commercieel en de cineast betreurde opgedrongen wijzigingen. Kritische herwaardering opende echter de deur voor herwerkingen. Na de ‘Director’s Cut’ uit ‘92 volgt nu een ‘Final Cut’. De film zoals de regisseur hem voor ogen had. Een unieke ‘Collector’s Edition’ boxset vergelijkt de vijf versies en duidt dit meesterwerk.
“If only you could see what I’ve seen with your eyes” zegt ‘replicant’ Roy Batty in Blade Runner. Heerlijk dubbelzinnig. Zowel “Kon je maar met jouw ogen zien wat ik gezien heb” als “Kon je maar zien wat ik zag door jouw ogen” (letterlijk). De in Hollywood populaire Nederlandse acteur Rutger Hauer blijft even mysterieus en ondoorgrondelijk als zijn meest legendarisch personage, de anno 2019 door een grauw LA dolende ‘synthetische mens’ Batty. “Hij opereert heel intuïtief en gaat volstrekt zijn eigen gang” benadrukt documentairemaakster Simone de Vries. Een gesprek met een erg open ‘zoeker’.
