“When the legend becomes fact, print the legend” zegt een journalist in John Fords The Man Who Shot Liberty Valance wanneer hij zijn nota’s in het vuur smijt in het besef dat het imago van een senator gebaseerd is op een mythe. Dat deed documentairemaker Matthew Heineman met Marie Colvin, de iconische oorlogscorrespondente-met-het-ooglapje, in zijn genietbare biopic A Private War.
“Mensen verdwijnen dagelijks” zegt ‘het meisje’. “Telkens ze de kamer verlaten” antwoordt David Locke. En: “Ik was iemand anders maar ik heb hem ingeruild.” Maria Schneider en Jack Nicholson zijn verveelde en vermoeide zielsverwanten die vruchteloos zoeken naar een avontuurlijke vluchtweg in Professione: Reporter, Michelangelo Antonioni’s laatste meesterwerk uit zijn internationale periode.
Een historisch Hollywooddrama dat draait rond een episch liefdesverhaal is niet zo uitzonderlijk. Dat de amoureuze passies oplaaien in de context van de volkerenmoord op de Armeniërs tijdens de laatste dagen van het Ottoromaanse Rijk is wèl ongewoon. De Ierse ‘genocidespecialist’ Terry George (Hotel Rwanda) heeft met The Promise dit omstreden stuk geschiedenis boeiend verfilmd. Om meteen van antwoord te worden gediend door The Ottoman Lieutenant, een in Turkse propaganda gedrenkt oorlogsdrama van Joseph Ruben (Sleeping with the Enemy).
“Moi, je travaille pour ma gueule” zegt de jongeman die in Un Prophète achter de tralies zijn identiteit vormt. Die eigenzinnige zelfstandigheid typeert ook Jacques Audiard. “We wilden helden fabriceren vertrekkende van figuren die niet vertrouwd zijn, die niet iconisch worden weergegeven in film,” zegt de maker van De battre mon coeur s’est arrêté, “in Frankrijk komen Arabieren alleen op naturalistische en sociologische wijze in beeld. Ons opzet was een genrefilm te maken die zoals in de western onbekende gezichten tot helden omvormt”. Zijn virtuoos geregisseerde bildungsroman won tijdens het 62ste Festival van Cannes terecht de Grote Prijs. Lees meer »
“I’m ready for my close-up”. Die memorabele ‘Sunset Boulevard’-quote ligt op de lippen van de twee antihelden van Public Enemies, de gedoemde outlaw John Dillinger en zijn nemesis, FBI-agent Melvin Purvis. Drie jaar na de intense visuele trip Miami Vice orchestreert Michael Mann opnieuw een met haarfijne HD-beelden geregistreerde innerlijke reis van met film vergroeide figuren. Een nostalgievrij einde-van-een-tijdperk epos dat de opkomst van het moderne kapitalisme aankondigt en verwijst naar de huidige crisis. Waarbij Mann, voor het eerst sinds Ali en The Insider, vertrekt van waargebeurde feiten.
Meer en meer politiek geladen films zorgen voor een fris geluid in onze bioscopen. Na de halve Occupy-popcornmovie Elysium zijn er nu The East en The Purge. Respectievelijk een thriller over een collectief eco-terroristen die CEO’s straffen voor hun misdaden en een horrorfilm over institutioneel geweld, racisme en inkomensongelijkheid.
Met de dystopische satireThe Purge verraste James DeMonaco want een mainstream horrorthriller die ook een politieke geladen drama is zie je niet alle dagen. Een absurd uitgangsidee – de overheid wil geweldloosheid bereiken via een jaarlijkse zuiveringsnacht – leidt tot een politieke allegorie die illustreert hoe geweld verstrengeld is met de Amerikaanse ziel en met het Amerikaanse maatschappelijke bestel. De aanval op de veilige ’thuis’ van een disfunctioneel gezin legt de onzekerheid van de middenklasse, de grote ongelijkheid in de samenleving en de verankering van racisme en geweld in de Amerikaanse cultuur bloot.
In een korte tijdspanne ging The Purge van een kleine horrorfilm voor een nichepubliek naar een actiefranchise voor de multiplexen. Daarbij ging de subversieve kracht wat verloren. The Purge: Election Year is zelfs behoorlijk conformistisch.
“Action, action, and then action” antwoordde Raoul Walsh toen Franse critici hem naar drie basiselementen van film vroegen. Misleidend, want Pursued illustreert hoe de Hollywoodpionier actie verankerde in zijn personages.
Van onderstroom evolueerde ‘Black Lives Matter’ in het Trump tijdperk tot een centraal thema van de Amerikaanse cinema. In haar door Lena Waithe geschreven debuut Queen & Slim vertelt Melina Matsoukas het tragische verhaal van een Afro-Amerikaans koppel dat op de vlucht slaat na een fataal afgelopen confrontatie met een blanke racistische politieman.