James Franco is niet enkel alomtegenwoordig als acteur (Spider-Man, Milk, 127 Hours), zijn filmografie als regisseur oogt ondertussen best indrukwekkend. Franco’s passie voor Amerikaanse Zuiderse literatuur resulteerde al in verfilmingen van William Faulkner (As I Lay Dying, The Sound and the Fury), William Gay (The Long Home) en Cormac McCarthy (Child of God). Daar komt nu een uitstekende, door woede gedreven, adaptatie van John Steinbeck bij: In Dubious Battle.
De eenzame held die de waarheid zoekt in een oneerlijke wereld vol zelfbedrog vormt zowat de rode draad doorheen Steven Soderberghs oeuvre. Maar de maker van Erin Brockovich, Traffic, Ocean’s Eleven en Che is even eclectisch als tegendraads. Hij is een auteur zonder signatuur die vooral wil verrassen. Zo had The Informant! een paranoïde thriller over een klokkenluider kunnen worden. Maar zoals het uitroepteken in de titel en de baseline ‘based on a tattle-tale’ (verhaal van een kletskous en/of klikspaan) verraden, gaf Soderbergh een andere draai aan het waargebeurde verhaal. Het werd een farce, een absurde komedie gedrenkt in tragiek.
“Vroeger zat de filmindustrie vol reuzen, nu zijn er nog slechts dwergen en concerns,” stelde Otto Preminger (1906-1986) vast aan het einde van zijn rijkgevulde carrière. En “Films maken in Hollywood is werken als voorman in een worstenfabriek.” Preminger was een onafhankelijk filmmaker en een auteur, maar geen narcist. “De ideale film is die waar je de regisseur niet opmerkt” beseft de maker van o.a. de a-typische oorlogsfilms In Harm’s Way.
De Amerikaanse cinema blinkt uit in ontluisterende, melancholische verhalen die verankerd zijn in de realiteit maar toch een hoog larger than life-gehalte bezitten. Verhalen die een tijdsgewricht – de jaren 60 (Selma), 70 (Inherent Vice) en 80 (A Most Violent Year,Foxcatcher) – fileren en daarbij racisme, hebzucht en narcisme als maatschappelijke onderstromen blootleggen. Paul Thomas Andersons briljante, geschifte Thomas Pynchon-verfilming is daarbij een buitenbeentje.
Met The Insult (2017) keert de Libanese regisseur Ziad Doueiri terug naar de burgeroorlog die reeds in zijn debuut West-Beirout (1998) centraal stond. Net als The Attack (2012) werd het een omstreden film maar wel een die aangeeft dat kennis en aanvaarding van het verleden cruciaal zijn voor verzoening. Een staaltje provocerende, helende cinema.
Voormalig acteur en Little Children-regisseur Todd Field debuteerde met het bekroonde – de film won in Sundance, actrice Sissy Spacek kreeg een Golden Globe – en in de arthouses succesvolle familiedrama In the Bedroom. Een ingetogen maar verontrustend drama over verlies, verdriet, verwijten, vergelding en verwerking. Subtiel geregisseerd en indrukwekkend vertolkt door Spacek, Tom Wilkinson en Marisa Tomei.
“Films zoals In the heart of the sea worden niet meer gemaakt,” zegt hoofdacteur Cillian Murphy, “een epische avonturenfilm over mentale kracht, vriendschap en loyaliteit”. Ron Howard leverde inderdaad een atypische Hollywoodfilm af. Geen ongeïnspireerde remake of respectloze reboot maar een visueel spektakel dat draait om mensen en ideeën.
‘How I Made A Hundred Movies In Hollywood and never lost a dime’, de titel van Roger Cormans autobiografie klopt niet echt. De koning van de B-films maakte méér dan 100 films en eentje maakte wèl verlies: zijn anti-haat pamflet The Intruder.
Net als Jack Finneys boek en Donald Siegels klassieker weerspiegelt Philip Kaufmans Invasion of the Body Snatchers de angsten van zijn tijd. Maar de ondergewaardeerde paranoiatrip uit 1978 bleek ook behoorlijk visionair.
Saw en Insidious scenarist Leigh Whannell wil als regisseur iconische figuren actualiseren. Straks Snake Plissken via zijn Escape from New York remake, nu al James Whale’s waanzinnige onzichtbare wetenschapper in The Invisible Man. Een perspectiefwissel linkt angst voor en verzet tegen terreur met een feministische strijd tegen patriarchaal geweld.
