“Vroeger zat de filmindustrie vol reuzen, nu zijn er nog slechts dwergen en concerns,” stelde Otto Preminger (1906-1986) vast aan het einde van zijn rijkgevulde carrière. En “Films maken in Hollywood is werken als voorman in een worstenfabriek.” Preminger was een onafhankelijk filmmaker en een auteur, maar geen narcist. “De ideale film is die waar je de regisseur niet opmerkt” beseft de maker van o.a. de a-typische oorlogsfilms In Harm’s Way.
De Amerikaanse cinema blinkt uit in ontluisterende, melancholische verhalen die verankerd zijn in de realiteit maar toch een hoog larger than life-gehalte bezitten. Verhalen die een tijdsgewricht – de jaren 60 (Selma), 70 (Inherent Vice) en 80 (A Most Violent Year,Foxcatcher) – fileren en daarbij racisme, hebzucht en narcisme als maatschappelijke onderstromen blootleggen. Paul Thomas Andersons briljante, geschifte Thomas Pynchon-verfilming is daarbij een buitenbeentje.
Christopher Nolan omschrijft zichzelf als «half Amerikaans, half Engels». Wat zich ook in zijn cinema weerspiegelt. De jonge cineast vertelt noirverhalen vanuit de eerste persoon maar laat de kijker die beeldenstroom toch af en toe evalueren. Zijn drie films nemen ons op half-emotionele, half-intellectuele wijze mee voor een ontdekkingstocht doorheen de menselijke geest. Following (1998), Memento (2000) en Insomnia (2002) brengen de mechanismen en kenmerken van de geest in kaart via een subtiel spel met narratieve structuur en point-of-view.
Met het meesterlijke Memento zette Christopher Nolan zich op de kaart als scenarioschrijver én als regisseur. Deze verrassende en creatieve film overtuigde zowel de producenten als de Amerikaanse gigant Warner om de Brit aan te trekken voor de remake van Insomnia. Dankzij Nolans origineel visueel en dramatisch inzicht verbrandde hij zijn vingers niet aan de Amerikaanse versie van Erik Skjoldbjaergs angstwekkend origineel. We spraken in Deauville met de cineast.
“The term ‘genre’ eventually becomes pejorative because you’re referring to something that’s so codified and ritualised that it ceases to have the power and meaning it had when it first started,” zei Christopher Nolan toen hij de detective thriller Insomnia verfilmde, ” what I’m trying to do is to create modern equivalents that speak to me of those tropes that have more of the original power.”
Met The Insult (2017) keert de Libanese regisseur Ziad Doueiri terug naar de burgeroorlog die reeds in zijn debuut West-Beirout (1998) centraal stond. Net als The Attack (2012) werd het een omstreden film maar wel een die aangeeft dat kennis en aanvaarding van het verleden cruciaal zijn voor verzoening. Een staaltje provocerende, helende cinema.
Voormalig acteur en Little Children-regisseur Todd Field debuteerde met het bekroonde – de film won in Sundance, actrice Sissy Spacek kreeg een Golden Globe – en in de arthouses succesvolle familiedrama In the Bedroom. Een ingetogen maar verontrustend drama over verlies, verdriet, verwijten, vergelding en verwerking. Subtiel geregisseerd en indrukwekkend vertolkt door Spacek, Tom Wilkinson en Marisa Tomei.
“Films zoals In the heart of the sea worden niet meer gemaakt,” zegt hoofdacteur Cillian Murphy, “een epische avonturenfilm over mentale kracht, vriendschap en loyaliteit”. Ron Howard leverde inderdaad een atypische Hollywoodfilm af. Geen ongeïnspireerde remake of respectloze reboot maar een visueel spektakel dat draait om mensen en ideeën.
‘How I Made A Hundred Movies In Hollywood and never lost a dime’, de titel van Roger Cormans autobiografie klopt niet echt. De koning van de B-films maakte méér dan 100 films en eentje maakte wèl verlies: zijn anti-haat pamflet The Intruder.
Net als Jack Finneys boek en Donald Siegels klassieker weerspiegelt Philip Kaufmans Invasion of the Body Snatchers de angsten van zijn tijd. Maar de ondergewaardeerde paranoiatrip uit 1978 bleek ook behoorlijk visionair.
