De aankondiging dat Sam Raimi van de in 1962 door Steve Ditko en Stan Lee gecreëerde stripfiguur Spider-Man een filmheld zou maken, deed nogal wat wenkbrauwen fronsen. Ook al toverde het de carrière van de filmer om tot een typisch Amerikaans succesverhaal: van low budget horror (The Evil Dead) tot big budget fantasy (Spider-Man).
Na een overdosis overbodige reboots, mislukte episodes van uitgemolken franchises en inspiratieloze stripverfilmingen zaten we niet echt te wachten op een nieuw Spider-Man avontuur. Marvel Studios is immers geen garantie voor kwaliteit. Maar, verrassing, Jon Watts toverde de superheld om in een proletarische en aan sociale media verslaafde adolescent waardoor Spider-Man: Homecoming een eerder geslaagde tienerkomedie is geworden.
Na het fenomenaal succes van The Sixth Sense eind jaren ’90 leek de meester van de plot twist M. Night Shyamalan voorbestemd om de Amerikaanse cineast van het nieuwe millennium te worden. Maar het ging pijlsnel bergaf met Shyamalan die de commerciële flops opstapelde en door de critici steevast werd afgeslacht. Na de release van Lady in the Water was hij zonder meer Hollywoods meest omstreden filmmaker en na het After Earth debacle werd hij persona non grata. Shymalan vocht terug met de lowbudget horrorfilm The Visit. Een andere ‘kleine’ indie later, de bizarre psychologische kidnappingsthriller Split, is hij weer terug van weggeweest.
De koele Zweedse provocateur Ruben Östlund (Play, Turist) verdeelde Cannes in 2017 met zijn Gouden Palm The Square. Een briljant gefilmde maar niet echt bijtende satire van de hedendaagse bourgeois samenleving die een jaar later ondanks zijn onevenwichtigheid nog altijd indruk maakt met enkele verontrustende scènes.
Is de Koreaanse Netflix-serie ‘Squid Game’ een hype of een internationaal fenomeen? Dat laatste, want het is opmerkelijk dat Hwang Dong-huyks survivalthriller in volle pandemie mondiaal miljoenen televisiekijkers aanspreekt met een macabere satire die meer is dan escapistisch entertainment. Het lugubere ‘op leven en dood’-spel waar alles om draait, een uitvergroting van kinderspelletjes, legt als metafoor voor een op hol geslagen kapitalistisch systeem de vinger op angst voor een precair bestaan en armoede. ‘Squid Game’ is een absurd bloederig spektakel, tegelijk realistisch én surrealistisch, en een radiografie van de ‘human condition’ in de jaren twintig. Urgente televisie.
Na het mooie maar emotieloze Star Trek: The Motion Picture (1979) van Robert Wise leek het door Gene Roddenberry bedachte sf-feuilleton de stap van tv naar film niet te kunnen zetten. Zonder veel overtuiging gaf de tv-afdeling van Paramount Nicholas Meyer, een beginnende cineast die zich met Time After Time had laten opmerken, een beperkt budget om een sequel te maken. Star Trek II The Wrath of Khan (1982) lanceerde echter de reeks in de bioscoop en zou achteraf de beste Star Trek-film blijken.
December, ‘Star Wars’ maand. Om de 4 miljard dollar te rentabiliseren die het in 2012 betaalde om Lucasfilm over te nemen wil Disney jaarlijks de kassa doen rinkelen met afleveringen of afgeleiden van de in 1977 gestarte saga. Na ‘Star Wars VII: The Force Awakens ‘(2015) en ‘Rogue One: A Star Wars Story’ (2016) is er nu ‘Star Wars VIII: The Last Jedi’. En de retro-industrie zal verder nog ‘Solo: A Star Wars Story’ (2018) en ‘Star Wars: Episode IX’ (2019) uitspuwen. Rian Johnson tekent voor een space opera over de prijs van geweld en heroïsme.
Toen State of Grace in 1990 quasi gelijktijdig met Martin Scorsese’s GoodFellas uitkwamflopte het nochtans door het ijzersterke duo Sean Penn – Gary Oldman gedragen Ierse gangsterdrama. Net nu Amerika’s grootste levende regisseur zijn epos The Irishman kort op de bioscoopschermen tovert krijgt Phil Joanou’s miskende misdaadfilm een herkansing dankzij Blu-ray.
David Cronenberg studeerde nog literatuur toen hij in 1969 zijn eerste halflange 35mm film maakte. In het experimentele Stereo en sequel Crimes of the future duiken de thema’s al op die de Canadese grootmeester zouden blijven fascineren. Van Shivers tot A History of Violence en verder.
De grote massa van bioscoopbezoekers heeft een broertje dood aan verveling. De filmindustrie produceert daarom films waarbij geen tijd wordt gelaten aan de consument om zich van een relatie tussen hem en wat hij ziet bewust te worden. Tussen het moment dat toeschouwers van het Lumière filmpje over een trein die in het station arriveert (L’arrivée d’un train à La Ciotat) gillend het zaaltje uitliepen, omdat ze vreesden te worden verpletterd door het gevaarte dat op hen afkwam, en de apathie van het hedendaagse publiek bij de meest gewelddadige films en bij holle 3D-films die hen terugvoeren naar film-als-kermisattractie, is amper 120 jaar verlopen. Nog nooit heeft een medium zo snel zijn mogelijkheden opgebruikt als bij film het geval is.