“It makes my heart sad, a world without human beings has no center to it” zegt Jack Crabbs Indiaanse grootvader Old Lodge Skins in Little Big Man, Arthur Penns ontluisterend western epos uit 1970 over de genocide van de Amerikaanse indianen. De blanke indiaan Jack heeft zelf geen middelpunt, is noch bij de blanken noch bij de ‘human beings’ (de indianen) thuis. Moreel staat hij wel aan de kant van de indianen, een volk dat volgens de naar zijn favoriete ‘scalp’ verwijzende Old Lodge Skins gelooft dat “everything is alive. Not only man and animals. But also water, earth, stone. And also the things from them… like that hair. The man from whom this hair came, he’s bald on the other side, because I now own his scalp! That is the way things are. But the white man, they believe EVERYTHING is dead. Stone, earth, animals. And people! Even their own people! If things keep trying to live, white man will rub them out. That is the difference.”
Vijf jaar na In the Bedroom regisseert Todd Field met Little Children pas zijn tweede film. Volgens hem zijn “zesde werkstuk want ik nam mijn kortfilms even serieus”. Ernst die geërfd lijkt van Stanley Kubrick, de cineast dankzij wie Field bekend werd via de rol van pianist Nick Nightingale in Eyes Wide Shut.
JANIS: LITTLE GIRL BLUE: Door Janis te zijn veranderde ze de wereld
“Janis Joplin weigerde zich te onderwerpen aan de regels op het vlak van ras, sekse en sociale positie” zegt de Amerikaansedocumentairemaakster Amy Berg tijdens een interview in Deauville, “dat maakte haar eenzaam maar niet minder energiek”. Janis: Little Girl Blue kijkt verder dan de rock ‘n’ roll clichés.
Nadat de Guatemalteekse cineast Jayro Bustamante eerder de discriminatie van indianen (Ixcanul) en homo’s (Temblores) fileerde, richt hij nu met de politieke horrorfilm La Llorona zijn pijlen op een verdrongen stuk geschiedenis: de burgeroorlog en genocide tijdens de jaren 80. De genadeloze dictator generaal Efraín Ríos Montt komt in beeld maar het is de ‘huilende vrouw’, een Latijns-Amerikaanse legende, die als spilfiguur helpt om het verleden (her)ontdekken in deze ijzersterke magisch-realistische film. Horror brengt het verdrongene terug boven water. Want dat is volgens Bustamante nodig: “Mensen leven in ontkenning, ze negeren wat er gebeurd is.”
Na de discriminatie van indianen (Ixcanul) en homo’s (Temblores) fileert de Guatemalteekse cineast Jayro Bustamante met La Llorona de impact van de burgeroorlog en genocide in zijn land tijdens de jaren 80. Een Latijns-Amerikaanse legende, de ‘huilende vrouw’, brengt in deze magisch-realistische horrorfilm het verdrongene terug boven water. “Mensen leven in ontkenning, ze negeren wat er gebeurd is.”
THE LOBSTER: Pijnlijke liefde in een conformistische samenleving
The Lobster is de eerste Engelstalige productie van Yorgos Lanthimos, de prettig gestoorde Griekse regisseur van bizarre films zoals Dogtooth en Alps. Gelukkig opnieuw een dolle surrealistische film vol donkere humor. Het waanzinnige verhaal speelt in een nabije toekomst en draait rond ‘singles’ die in een hotel opgesloten worden en 45 dagen de kans krijgen om een partner te vinden. Mislukken betekent transformatie in een dier naar keuze. Een intrigerende en hilarische film over menselijke relaties in een maatschappij die onze vrijheid wil inperken. Gesprek met een eigenzinnig filmmaker.
Il Divo, La Grande Bellezza en Youth regisseur Paolo Sorrentino distilleerde uit zijn tweedelige TV-serie Loro een wat ongelijke film maar zijn Fellini-achtig portret van de Italiaanse media tycoon en politicus Silvio Berlusconi overstijgt wel de karikatuur en peilt in deze satirische biopic naar hoe een grotesk figuur jarenlang een bevolking kon misleiden en verleiden.
We Own the Night en The Immigrant regisseur James Gray verlaat met het avonturenepos The Lost City of Z zijn vertrouwde New York voor het waargebeurde verhaal van explorer Percy Fawcett. Deze Britse kolonel laat in 1906 zijn familie achter om in een nog niet in kaart gebrachte Zuid-Amerikaans gebied op de grens van Brazilië en Bolivië via verschillende expedities op zoek te gaan naar een mysterieuze ‘verdwenen’ beschaving, volgens de ontdekkingsreiziger het ontbrekende laatste puzzelstukje (vandaar ‘Z’) in de menselijke ontwikkeling.
“Ik zal wel ouderwets zijn,” zegt de Amerikaanse filmmaker James Gray (° 1969), “maar alleen personages en een verhaal interesseren me. Hoe creëer je zingeving in een schijnbaar zinloze wereld? Hoe ontroer je kijkers? Hoe maak je iets diepgaands? Dat boeit me. Al de rest kan me gestolen worden”. De regisseur van Little Odessa, The Yards, We Own the Night,Two Lovers en The Immigrant blijft heel eigenzinnig films maken die bij hun release onderschat worden en achteraf een cultstatus bereiken. Ook zijn door pakjesdienst Amazon geproduceerde en gedeeltelijk in het Amazonegebied spelende The Lost City of Z is geen klassiek actiegedreven avonturenverhaal maar het portret van een getormenteerde dromer die zijn geliefden meesleurt in zijn obsessieve zoektocht naar een utopische verloren wereld. Sublieme, magische en melancholische cinema waar Gray een patent op heeft.
Humor is de sleutel tot het universum van David Lynch, de regisseur die films maakt over het vreemde dat deel uitmaakt van het leven. Wie rationele verklaringen zoekt en enkel intellectuele ernst ziet in Blue Velvet, Wild at Heart, Mulholland Dr. en Inland Empire komt uit bij emotieloos cynisme, pretentieuze bravoure en innerlijke leegte. Maar wie humor ontwaart in de exuberante beeldtaal en de wrede, bizarre wereld van Lynch beseft dat de ‘meester van het vreemde’ niet zozeer wil verbluffen maar vermaken met zintuiglijk en emotioneel surrealistisch entertainment.
