De Vlaamse cineast Bas Devos blijft maar films maken over zijn woonplaats Brussel. Na ‘Hellhole’ en ‘Ghost Tropic’ is er nu ‘Here’, een ode aan de multiculturele Belgische metropool en de migranten die er een verdoken leven leiden. Wonderlijke, toegankelijke slow cinema die de zintuigen streelt en onze verbeelding prikkelt met fijne portretten, verborgen verhalen en filosofische bespiegelingen over de link tussen mens en natuur. “Verhalen maken werelden en omgekeerd.”

De meest verrassende topper van filmjaar 2023? Doe maar ‘Smoke Sauna Sisterhood’, de documentaire van Anna Hints over de Zuid-Estse rooksaunatraditie. Een poëtische, verbindende onderdompeling in een tijdloos universum van hitte en rook, waar rituelen helpen bij louterende helingsprocessen en het smeden van zusterschappen. Mooie, magische cinema.

Gesteund door producenten Martin Scorsese en Steven Spielberg waagt acteur-regisseur Bradley Cooper zich aan een Amerikaans monument: Leonard Bernstein. Netflixproductie Maestro is een biopic én relatiedrama.

Samen met collega’s ging activist en regisseur Avi Mograbi succesvol in de clinch met de Rabinovich Foundation toen het Israëlisch filmfonds filmmakers zelfcensuur wou opleggen. Moeizamer verloopt zijn strijd om films als The First 54 Years bij het publiek te krijgen. Festivals, masterclasses en de eigen website moeten helpen. “Stilzitten is geen optie, ik wil dat mijn films leven.”

Klassieke westerns vertellen vaak boeiende verhalen over de Amerikaanse geschiedenis en droom maar vertrekken daarbij meestal vanuit de witte cowboy blik. Ten koste van ‘de indianen’. Dat is bij de moderne antiwestern ‘War Pony’ heel anders. Filmmakers Gina Gammell en Riley Keough vertellen over het leven in het indianenreservaat van Pine Ridge via de verhalen van Native Americans. Samen met hen getuigen ze over de levensomstandigheden, de opgelopen trauma’s en het verlies van cultuur. Maar ook over de veerkracht en het levensvuur. Te ontdekken tijdens MOOOV Filmfestival en daarna in de zalen.

J.M. Barrie’s ‘Peter Pan’ is tot vervelens toe geadapteerd, maar niet door een filmmaker die magie en tragiek puurt uit een bedlaken spook of een Disney draak. Peter Pan & Wendy is een aanleiding om met David Lowery zijn werk te overlopen. “Ik ben onzeker over mezelf maar twijfel maakt mijn films beter.”

De Zweeds-Egyptische filmmaker Tarik Saleh situeert zijn coming of age film/spionagethriller Cairo Conspiracy in de Al-Azhar-universiteit van Caïro, al eeuwenlang het epicentrum van kennis en macht van de soennitische islam. Een visserszoon raakt er verwikkeld in een machtsstrijd tussen kerk en staat.

Met de camera in de hand legde de Chileense documentairemaker Patricio Guzmán zowel de sociale omwenteling van verkozen president Salvador Allende als de 11 september 1973 staatsgreep van militaire dictator Augusto Pinochet vast. De Chileense tragedie zou de rode draad door zijn oeuvre blijven. Met woede, pijn, verdriet en nostalgie als ondertoon. In ‘Mi País Imaginario’ komen voor het eerst opnieuw hoop en rebelse dromen in beeld.

Klondike was kant en klaar voor de Russische inval in Oekraïne. Maar Maryna Er Gorbachs visueel krachtige visionaire film toont oorlog van binnenuit en vanuit vrouwelijk perspectief. Absurd en huiveringwekkend.

De Iraanse veroordeelde, opgesloten en (’tijdelijk’) weer vrijgelaten cineast Jafar Panahi blijft films maken. Dat is straf gezien zijn werkomstandigheden maar het internationaal met filmprijzen bekroonde ‘No bears’ is ook nog zéér sterke cinema. Met knipoogjes naar ‘Hit the road’ van zijn zoon Panah Panahi en twee parallelle liefdesverhalen over mensen op zoek naar vrijheid.