Clint Eastwoods ‘Heartbreak Ridge’: De lonesome cowboy in legeruniform
In het Franse filmtijdschrift ‘Cahiers du cinéma’ werd bij de release van Heartbreak Ridge in 1987 gewezen op het feit dat Clint Eastwoods legerfilm inspeelde op acteur/president Ronald Reagans “America is back” motto. Dat was niet zo in Vlaanderen waar eerder schouderophalend werd gereageerd op dit werk. Wij schreven toen een kort stukje in filmtijdschrift ‘The Movie’, een publicatie met beperkte levensduur.
Het personage dat regisseur-acteur Clint Eastwood speelt in Heartbreak Ridge is zowat het oudste dat hij tot hiertoe vertolkt heeft. Het is ook een van zijn meest complexe. “You’re always so Gung Ho” krijgt Korea en Vietnam veteraan Highway te horen. Ogenschijnblijk is hij een keiharde vuurvreter maar in de grond is Highway erg onzeker in zijn communicatie met mensen.
Die communicatie verliep immers steeds via regels, bevelen en drill. Hij raadpleegt dan ook tijdschriften op zoek naar zekerheden en naar trucs om vrouwen aan te pakken. Maar om echt te veranderen is het te laat. Daarvoor blijft hij te stram en strak.
Zoals vaak staat de confrontatie centraal bij Eastwood. Een confrontatie van een man die zijn vrouw terugvindt na hun scheiding, de confrontatie tussen de oude rot en de jonge wolven van zijn peleton, de confrontatie tussen Highway en zijn jonge oversten.
Deze confrontaties zijn soms grappig, soms wreed, soms pijnlijk en heel soms pathetisch. Maar ze zijn allemaal noodzakelijk. Want Eastwood gelooft niet in de algemene, stilzwijgende consensus die problemen verhult.
De littekens in zijn gelaat en hals maken het immers duidelijk dat hij geleefd en geleden heeft. Het is dat verleden dat Eastwood aanvaard en gewaardeerd wil zien. In die zin ligt zijn personage in de lijn van de lonesome cowboy van Pale Rider. Hij wil de spiegel en tegelijk de gids van zijn gemeenschap zijn.
De enscenering van Heartbreak RIdge is sober en klassiek. Clint Eastwood schijft zich in de Raoul Walsh-John Ford Hollywoodtraditie. Films met een verhaal, personages en een onderwerp maken. Dàt is zijn opzet en daar slaagt hij wonderwel in.
IVO DE KOCK
