“Ik die er was begrijp het niet” schreef Elie Wiesel over de gruwel van de concentratiekampen. Dat de Holocaust ‘onvoorstelbaar’ blijft, illustreert Mark Hermans adaptatie van John Boyne’s roman ‘The Boy in the Striped Pyjamas’, waarin een naïeve achtjarige avonturier lang blind blijft voor de horror die zijn verbeelding niet kan vatten.
De enige Amerikaan van Monty Python, Terry Gilliam, liet zich in 1985 ontvallen dat Brazil waarschijnlijk verband hield met zijn «angst voor creatieve, emotionele of financiële gevangenissen». Vandaar dat deze surrealistische nachtmerrie afrekent met de claustrofobe en repressieve leefwereld van een dagdromende ambtenaar die het tragisch slachtoffer wordt van bureaucratische en technologische logica.
Debuterend scenarist-regisseur Rian Johnson verrast aangenaam met Brick, een als adolescentenfilm gecamoufleerd misdaaddrama beïnvloed door zowel Dashiell Hammett als Twin Peaks en Elephant.
De immens populaire romantische komedie Bridget Jones Diary (2001) kreeg twee sequels: het gruwelijk platvoerse Bridget Jones: The Edge of Reason (2004) en het (opnieuw door Sharon Maguire geregisseerde en) meer emo- en karaktergedreven Bridget Jones’s Baby.
Niet enkel Franse Nouvelle Vague cineasten begonnen hun carrière als criticus. Ook filmmaker Lindsay Anderson (1923-1994), tijdens de jaren vijftig drijvende kracht van de Britse Free Cinema beweging, verdedigde in het door hem mee opgerichte filmtijdschrift Sequence op polemische wijze de poëtische cinema van Jean Vigo en John Ford.
Ondanks de stilistische verschillen tussen de sociale drama’s van Jean-Pierre & Luc Dardenne en de droogkomische karakterstudies van Jim Jarmusch zijn de thematische overeenkomsten tussen de Gouden Palm en de Grote Prijs van Cannes opvallend. Een kind dwingt onvolwassen mannen in zowel L’Enfant als Broken Flowers tot menselijkheid. Plots vaderschap op jonge of oudere leeftijd betekent voor narcistische macho’s ook het afscheid van hun (al dan niet verlengde) jeugd. Verwantschap dient zich aan als remedie voor individualisme.
“Er zit romantiek in eerste vriendschappen,” zegt Ira Sachs, “maar opgroeien is moeilijk.” De onafhankelijke Amerikaanse cineast koestert in elk van zijn films een utopie die door de realiteit vernietigd wordt. Brooklyn Village mixt de coming-of-age film met een buddy movie en vertelt het verhaal van twee adolescenten, Jake en Tony, wiens instinctieve vriendschap bedreigd wordt door het conflict tussen hun ouders.
Robert Redford schittert in Stuart Rosenbergs (Cool Hand Luke, The Amityville Horror) gevangenisdrama Brubaker, het waargebeurde levensverhaal van Tom Murton, een gevangensdirecteur die de politiek schokte door mishandelingen en moorden in een staatsgevangenis naar buiten te brengen. In 1980, het jaar van Raging Bull, was Brubaker niet de meest markante film ondanks een nominatie voor een Oscar voor beste scenario en lof voor zijn realisme. Maar met de jaren groeide de film uit tot een de belangrijkste Amerikaanse gevangenisfilms.
In de dankbetuiging die zijn nieuwste boek ‘De jongens van Nickel’ afsluit schrijft Colson Whitehead, auteur van het magistrale ‘De ondergrondse spoorweg’, dat een van de inspiratiebronnen voor dit verhaal over een helse tuchtschool in Florida tijdens het tijdperk van de Jim Crow rassenwetten in het Zuiden van Amerika een boek van Tom Murton en Joe Hyams was. ‘Accomplices to the Crime: The Arkansas Prison Scandal’ behandelde de corruptie en mishandelingen in de gevangenis van Arkansas. “De film Brubaker, die u beslist moet zien als u dat nog niet gedaan heeft, is op dit boek gebaseerd” lezen we bij Whitehead. Voor het onvolprezen filmtijdschrift Andere Sinema schreven we (lang geleden) onderstaande recensie over deze wat vergeten film met naast Redford ook Yaphet Kotto, Jane Alexander, Murray Hamilton en David Keith in de cast.
“Bug is Friedkins meest radicale en abstracte film,” aldus Cannes-Quinzainebaas Olivier Père in 2006, “een obsessieve film over obsessie, een paranoïde prent over paranoia met Friedkins vertrouwde thema’s: waanzin, hel op aarde en de dunne scheidingslijn tussen realiteit en nachtmerrie”. Zelf heeft de cineast het in een dvd-interview over “mijn meest diepgaande en verontrustende film”.
“You believe what you want. You work your side of the street, and I’ll work mine.” In Bullitt speelt de iconische King of Cool Steve McQueen een “all guts, no glory San Francisco cop“, een agent met een attitude en een coole auto.