“Er is niets permanent, behalve verandering.” Met die Heraclitus quote opent ‘Future Shocked’, een prikkelende en belangrijke documentaire die ons doet nadenken over de relatie tussen maatschappelijke veranderingen en de transformatie van moraliteit. Over de snelheid waarmee regels, normen en waarden ogenschijnlijk evolueren in een wereld die door polarisatie in vuur en vlam lijkt te staan. Documentairemaker Johan Van Schaeren voelt zich gesandwicht tussen ‘boomers’ en ‘wokers’ en vertrekt van historisch beeldmateriaal om een academisch panel te bevragen over de ‘schok’ die verandering veroorzaakt. Resultaat is een even boeiend als belangrijke documentaire die zonder belerend vingertje aanzet tot debat.
“Wat ons boeit is de dynamiek tussen een gebouw, de wijk en de mensen die er leven” benadrukte het Franse regieduo Fanny Liatard en Jérémy Trouilh toen ze tijdens Film Fest Gent hun langspeelfilm debuut ‘Gagarine’ vertoonden. ‘Rabot’ hadden ze niet gezien maar de problematiek van Christina Vandekerckhove’s documentaire was vertrouwd sinds de eigen kortfilm uit 2014 die hun in de Franse banlieues spelend fictieverhaal inspireert. ‘Gagarine’ is geen somber sociaal drama maar een hoopvol magisch-realistisch modern sprookje over solidariteit, veerkracht en verbeelding.
“Ik hou van de manier waarop ze het echte leven en onze samenleving tonen,” zegt Cécile de France, “de Dardennes zíjn België! Zij filmen ons land op een ongelooflijk subtiele wijze”. Jean-Pierre en Luc Dardenne houden onze nationale eer hoog door voor de vijfde keer op rij mee te dingen naar de Gouden Palm op het Filmfestival van Cannes. Na Rosetta (Gouden Palm), Le fils (Beste acteur), L’enfant (Gouden Palm 2) en Le silence de Lorna (Beste scenario) is ook Le gamin au vélo kandidaat voor een prestigieuze prijs. De Dardennes zuigen ons in hun vertrouwde universum via een ongewoon zonnig sprookje en een protagonist die als een brok rauwe energie achter liefde aan fietst. Humane en aan de ribben klevende cinema met een ware revelatie: de jonge Thomas Doret.
New York stond centraal in Martin Scorsese’s doorbraakfilm uit 1973: Mean Streets, een energiek «coming of age»-verhaal waarin de gewelddadige straten van «Little Italy» jongeren naar de misdaad leiden. Scorsese’s personages groeiden op tot psychotische Vietnamveteranen (Taxi Driver), getormenteerde boksers (Raging Bull), gestoorde gangsters (GoodFellas, Casino) en gestresseerde ambulanciers (Bringing Out the Dead). Gangs of New York sluit de cirkel: in de 19de eeuwse New Yorkse straten kondigt de wraak van een jonge migrant de Amerikaanse gangsters aan. Martin Scorsese is toonaangevend in Hollywood. Toch heeft hij het altijd zonder commercieel succes (op Cape Fear na) en de Oscar voor beste regisseur moeten stellen.
£Met nadrukkelijke geluiden en een zwart scherm begint en sluit Gangs of New York af. Het schrapende geluid voor de beginbeelden suggereert meteen een dreigende spanning, de stadsgeluiden (auto’s, metro) die volgen op de eindgeneriek en U2’s «The hands that built America» verplaatsen ons van een imaginaire onderwereld naar de prozaïsche realiteit. 2 uur en 38 minuten lang prikkelt Martin Scorsese onze zintuigen met geluiden en beelden die verrassen en verwonderen. Met enige vertraging krijgen uitspraken, acties, objecten, locaties en mensen hun betekenis en plaats in deze georganiseerde chaos.
Met Les Gardiennes, het portret van Franse boerinnen die tijdens W.O.I even bevrijd zijn van het patriarchaal juk, sluit Xavier Beauvois aan bij het humanistisch realisme van Renoir en Pialat.
Hoe fatsoenlijk kunnen fatsoenlijke mensen blijven onder druk, hoezeer vreet een crisis aan de ziel? Met Les Gardiennes, het portret van Franse boerinnen die tijdens W.O.I even bevrijd zijn van het patriarchaal juk, toont Xavier Beauvois hoe menselijkheid onder vuur komt. Daarbij sluit hij aan bij het humanistisch realisme van Renoir en Pialat.
“I’m not you old man… I’M NOT YOU!” krijgt Will Smith te horen van zijn Nemesis in Ang Lee’s visueel krachtige actiegeladen blockbuster Gemini Man. De fysieke en psychologische clash tussen een huurmoordenaar op de retour en zijn jonger spiegelbeeld stelt bij de regisseur van Lust, Caution en Brokeback Mountain ook de relatie tussen cinema en technologie op de proef.
“Gemma Bovery draait om verbeelding maar vooral ook om verlangen” zegt Anne Fontaine, “dat blijft me fascineren en zorgt ook bij elke nieuwe film voor spanning. Want verlangt het publiek naar jouw creatie? Je kan het maar hopen”.
Met A Gentle Creature levert de Oekraïense cineast Sergei Loznitsa een donker Kafkaiaans sprookje af gebaseerd op een novelle van Dostojevski. Na de documentaire Maidan opnieuw een sombere en snoeiharde afrekening met een demonisch Rusland.
